Dil ichra

Shunday yaqinlik borki, unga uzoq yillar davomida kelasan, garchi bu vaqt davomida u yoningda bo‘lgan bo‘lsa ham. Uylar, shaharlar, qarashlar o‘zgaradi. Biz ketamiz va qaytamiz, javoblarni boshqalardan izlaymiz. Va bir kun tanish narsa avval payqamagan chuqurligi bilan ochiladi. «Ey Haq. Ey nur. Dil ichra».

«Ko‘nglim sahro, sen shamol». Sahro unda yetarlicha vaqt o‘tkazmaguningcha bo‘m-bo‘sh tuyuladi. Keyin havo qanday harakatlanishini, yorug‘lik qanday o‘zgarishini, masofa qanchalik ulkanligini payqaysan. Hayotimda tashqarida hamma narsa odatdagidek kechgan, ichimda esa chalg‘ib bo‘lmaydigan savol qolgan yillar bo‘lgan. Va bu sahroga shamol kelgan. Buyruq bilan emas va men o‘zimni tayyor deb hisoblagan paytda ham emas.

Rivoyatda aytilgan: Robbingizning rahmat nafahotlari bor, o‘zingizni ularga tuting. Shamolni chaqirib bo‘lmaydi, lekin unga peshvoz chiqish mumkin. Sahro uchun bu so‘rashning yagona shakli: ochiq qolish.

Insoniy sevgi menga bu qo‘shiqning tilida ko‘p narsani tushuntirdi. Yaqin odamning ismi hech qachon shunchaki tovushlar yig‘indisi emas: unda ovoz, yuz, umumiy xotira, uchrashuvni kutish bor. Birovning dardi qanday qilib sening xavotiringga, yoningdagi xotirjam nafas esa yengillikka aylanishini bilaman. Shuning uchun «Dil meniki emas endi. Senga qaytdi, ey Haq» satri men uchun erkinlikni yo‘qotish haqida emas. Bu odatiy «meniki» chegaralarini kengaytiradigan sevgi haqida.

Qur’onda aytilgan: «Biz unga jon tomiridan ham yaqinroqmiz» va «Men yaqinman». Tasavvuf she’riyati buni qalb tiliga, isbotga muhtoj bo‘lmagan «Sen» deb murojaat qilishga aylantiradi. Men insonga bo‘lgan sevgini Ilohiy huzur bilan aralashtirmayman. Lekin aynan jonli yaqinlik orqali men bitta «Sen» qanchalik ko‘p narsani sig‘dira olishini tushuna boshladim. Va nima uchun qaytish ba’zan cheksiz oldinga intilishdan muhimroq ekanini.

«Sen doim ichimda eding». Bu bosib o‘tilgan yo‘llar behuda bo‘lgan degani emas. Boshdan kechirgan hamma narsa - uchrashuvlar, yo‘qotishlar, xatolar - mening bir qismim bo‘lib qoladi. Shunchaki bir kun ular orasida avval ko‘ra olmagan bog‘liqlik ochiladi. Sahro ochiq qoladi. Men shamolni ushlab qola olmayman, lekin uni taniyman.