Ko‘ngil Shahri

Ko‘ngil so‘zining boshqa tillarda aniq muqobili yo‘q: u ham yurak, ham jon, ham kayfiyat, ham ichki yuzlanish. Va har bir insonda boshqaga to‘liq ko‘rsatib bo‘lmaydigan bir shahar bor. Men o‘z shahrimni xotiramdan tasavvur qilaman: kundalik tashvishlarning gavjum ko‘chalari, sokin hovlilar, odamlar allaqachon tark etgan uylar va hanuz taqillatishga jur’at etolmayotgan eshiklar. Men haqiqiy shaharlarni almashtirdim, uylarni tashlab ketdim, hayotni qaytadan boshladim, lekin ichki ko‘chalar o‘z hayoti bilan yashashda davom etdi. Ba’zan xaritada yo‘q joyga yana tushib qolish uchun bitta kuy kifoya qiladi.

«Ko‘ngil degan shaharga shoh kelur». Bu timsolning kutilmaganligi meni hayajonga soladi. Biz o‘zimizni ichki dunyomizning egasi deb hisoblashga o‘rganib qolganmiz: kimni ichkariga kiritishni, nimani eslashni, qaysi araznini asrashni hal qilamiz. Asta-sekin o‘z qo‘rquvlarimiz va odatlarimiz u yerda deyarli shohona taxtni egallab oladi. Va birdan bularning barchasidan Ulug‘roq Zot bilan uchrashuv imkoni paydo bo‘ladi. Shaharni zabt etish emas, balki payqash ham, o‘tkazib yuborish ham mumkin bo‘lgan sokin kelish.

Yunus Emroda shunday satr bor: ko‘ngil - Yaratganning taxti. U yana aytadi: agar bir marta bo‘lsa ham birovning ko‘nglini sindirgan bo‘lsang, bu namozing namoz emas. Shuning uchun o‘z qo‘shig‘imdagi bu satr menga yaqin: «Navoiy deb suron solma. Ichidagi jonni topgil». Bu shoirga ta’na emas. Men buyuk nomlarni tantanali tilga olishdan o‘tib, ular ortida turgan jonli ovozga yetishni istayman. Sevgi va mehr-shafqat haqidagi chiroyli so‘zlar, ulardan keyin yoningdagi odamni tinglashga vaqt topilmasa, qadrini yo‘qotadi.

«Pok etgil. Topgil». Qur’onda nafsini poklagan kishi najot topgani aytilgan. Buxoriy rivoyat qilgan hadisda esa tanada bir parcha go‘sht borligi, u sog‘lom bo‘lsa butun tana sog‘lom bo‘lishi va u qalb ekani aytiladi. Qo‘shiqning bu ikki so‘zida men mehnat va umidni eshitaman. Qalbni poklash o‘z tarixingni o‘chirib, benuqson bo‘lish degani emas. Men uchun bu o‘z kibrimni, eski arazlarimni, yonidan o‘tib ketgan birovning dardini ko‘rishga urinish.

Shahar mukammal bo‘lib qolmaydi. Unda hali tugallanmagan narsa ko‘p. Lekin bitta eshikni men hozirning o‘zida ochishim mumkin - va nurni ichkariga kiritishim.