Nur

Quyosh kerak bo‘lmaydigan nur bo‘ladi. Atrofdagi hamma narsa avvalgidek qoladi: tugallanmagan ish, xavotirlar, ertangi tashvishlar. Lekin birdan Galinaning ovozida men kutgan xotirjamlik paydo bo‘ladi, va eng oddiy suhbat hayotga qaytishdek tuyuladi. «Quyosh yo‘q, lekin yorug‘». Deraza ortidagi kun o‘zgarmaydi. Men unda his qila oladigan narsa o‘zgaradi.

Bu farqni ishimdan yaxshi bilaman. Shiftni shpaklyovka qilayotganda, yorug‘likni sirt bo‘ylab, o‘tkir burchak ostida yo‘naltirsang, u sirtni eng yaxshi ko‘rsatadi. Bir daqiqa oldin go‘yo mavjud bo‘lmagan notekislik birdan ko‘rinib qoladi. Yorug‘lik uni yaratmadi. U faqat uni ko‘rinadigan qildi.

Odamlar bilan ham xuddi shunday. Yaqin odamga yillab qarab, uning o‘rniga o‘z kutganlaringni ko‘rish mumkin. «Ko‘zlar ochiq, lekin ko‘rman». Qur’onda bu haqda qisqa aytilgan: ko‘zlar emas, ko‘ksidagi qalblar ko‘r bo‘ladi. O‘zimdagi bunday ko‘rlikni tan olish menga qiyin. Men kerakli hamma narsani qilyapman deb ishonib, deyarli shivirlab aytilgan iltimosni eshitmay qolishim mumkin.

Rumiyda shoh bir saroy zalining qarama-qarshi devorlarida ishlash uchun qo‘ygan ikki guruh usta haqida masal bor. Birlari o‘z devorini bo‘yoqlar bilan bezadi. Boshqalari esa o‘z devorini faqat sayqalladi, toki u ko‘zguga aylandi. Devorlar orasidagi parda olinganda, ko‘zgu narigi devordagi naqshni aks ettirdi va u yanada yorqinroq porladi. Rumiy aytadiki, qalb ham shunday ishlaydi: yangi bo‘yoq qo‘shmaydi, balki zangni tozalaydi, toki unda bor narsa aks etsin.

Bu yerda nur mukofot ham, mening haqligimning isboti ham emas. U xatoni payqash va boshqacha yo‘l tutish imkonini qoldiradi. Abu Dovud keltirgan hadisda aytilgan: mo‘min - mo‘minning ko‘zgusi. Men ko‘pincha o‘zimga ham e’tibordan chetda qoldirganimni ko‘rish uchun birovning nigohi qanchalik kerakligi haqida o‘ylayman.

«Nur, bu men. Nur, bu sen». Men o‘z ulug‘ligim haqida gapirmayapman va inson o‘zi Ilohiy Nurga aylanadi, deb da’vo qilmayapman. Men yonida bo‘la olish qobiliyati haqida gapiryapman. Ba’zan boshqa odam sen o‘tkazib yuborgan narsani ko‘rishga yordam beradi. Ba’zan uning xotirjam ovozi oyog‘ing ostida yana yerni his qilishga yetadi. Bunday nurni ushlab qolib ham, o‘zlashtirib ham bo‘lmaydi. Uni qabul qilish va bir kun boshqaga uzatish mumkin.