Tun

«Tun, mening do‘stim». Qo‘shiq shunday boshlanadi, va bu so‘zlarda na qo‘rquv, na ta’na bor. Bu yerda tun o‘tgan kun uchun jazo emas, balki barcha so‘zlar aytib bo‘lingach keladigan suhbatdosh.

Qur’onda tun libos, ya’ni parda deb atalgan: «va tunni libos qildik». Parda turlicha bo‘ladi. U begona ko‘zlardan yashiradi va uxlayotgan odamni o‘rab olgandek o‘rab ham oladi. Kechasi kunduzi javob talab qiladigan hamma narsa - ishlar, yuzlar, iltimoslar tinchiydi. Ularning ostida doim bo‘lgan narsa qoladi: nafas, yurak va shu yurak eshitiladigan sukunat.

Tunning o‘z saxovati bor. U menga uxlagim ham, tong otishini ham istamagan paytlarda tonggacha davom etgan uzun suhbatlarni hadya etgan. U menga yo‘l kutishini - yurak allaqachon yo‘lga chiqqan, sen esa hali uyda bo‘lgan o‘sha daqiqani hadya etgan. U og‘irroq soatlarni ham bilgan, men faqat kutishim mumkin bo‘lgan paytlarni. Va bir marta ham yuz o‘girmagan. U evaziga hech narsa talab qilmay yonimda qolgan - sokin, abadiy hamroh.

Fors tasavvuf she’riyatida tunning yuzlari ko‘p: bu uchrashuv va ayriliq, yashirinish va ma’naviy ko‘rish vaqti. Qur’onda tong va qorong‘ilikka burkangan tun bilan qasam bor, hamda tark etilganidan qo‘rqqan zotga aytilgan so‘zlar: Robbing seni tark etmadi va yomon ko‘rmadi. Ular nima uchun qorong‘i ekanini tushuntirmaydi. Men uchun bu so‘zlar shuni eslatadi: qorong‘ilik hali tark etilganlikni anglatmaydi.

Fors irfoniy an’anasida qora nur timsoli bor - o‘zi ko‘rinmay qoladigan, lekin ko‘rish imkonini beradigan nur. U ma’naviy o‘zgarish kechinmasi bilan bog‘lanadi. Men uni ko‘rdim deyishga jur’at etmayman. Lekin «Qorong‘ulik, nurning onasi» degan satrni eshitganimda, men azobni baxtning bahosi deb o‘ylamayman. Men boshqa narsa haqida o‘ylayman: biz ko‘ra olmayotgan nur hali nur yo‘qligini isbotlamaydi.

«Yorug‘lik, qorong‘u. Qorong‘u, nur. Bir xil, birlik». Tun kun bilan urushmaydi. U kun charchashini kutadi va sekin uning qo‘lidan tutadi.