Khalwat dar Anjuman

Odamlar orasidagi yolg‘izlikni men unga nom topishimdan ancha oldin bilganman. Sinfda boshqalar bilan yonma-yon o‘tirib, ko‘rinmas devorni his qilish mumkin: befarqlik, masxara, o‘z fikrlaringni hech kim bilan baham ko‘ra olmaslik. Bola boshqalar orasida unga joy topilmagani uchun donoroq bo‘lib qolmaydi. U shunchaki o‘zi tanlamagan narsaga chidashni o‘rganadi.

Shu tariqa men hamma joyda o‘zim bilan yolg‘iz qolishni o‘rgandim: uyda, maktabda, keyin ishda, har qanday davrada. Vaqt o‘tib bu joy o‘ylash va o‘sish mumkin bo‘lgan ichki osmonga aylandi. Keyinroq esa men ma’naviy tajriba deb ataydigan narsa ham undan o‘sib chiqdi.

Qochib ketish istagi doim kelardi: tog‘larga, o‘rmonga, shovqin hech bo‘lmasa bir soniyaga o‘chadigan har qanday sukunatga. Bu har doim ham mumkin emas, shunda xilvatni o‘z ichingdan topishni o‘rganishga to‘g‘ri keladi - hech kim yeta olmaydigan, tega olmaydigan, kamsita olmaydigan joyda. Hech narsa yopishmaydigan va bularning hech birini o‘zing bilan olib ketmaydigan joyda.

Mening qo‘llarim o‘lchaydi, belgilaydi, shift karkasini yig‘adi, sirtni tekislaydi. Bunday ishda xatoni chiroyli so‘zlar bilan yashirib bo‘lmaydi. Harakatlar orasida esa ba’zan kechqurun qaytadigan musiqiy ohang tug‘iladi. «Khalwat dar anjuman» - «jamoat ichida xilvat»: tashqaridan odamlar bilan, qalbda esa Haq bilan bo‘lish. Xojagon silsilasining qoidalaridan biri shunday ataladi. Uning yonida «Dast ba kor, dil ba yor» - «Qo‘l ishda, dil Yorda» degan hikmat turadi. Qur’onda na tijorat, na oldi-sotdi Allohni zikr qilishdan, namoz va zakotdan chalg‘itmaydigan kishilar haqida so‘zlar bor.

Xojagon an’anasida gap doimiy, sokin zikr haqida boradi. Mening shaxsiy talqinim boshqacha: ijod men uchun ba’zan eng muhim narsani unutmaslik usuliga aylanadi. Agar insonni Yaratuvchi yaratgan bo‘lsa, u ham yaratishga chaqirilgan: musiqa, uy, bog‘, nima bo‘lishidan qat’i nazar, faqat iste’mol qilish emas. Bilaman, Bahouddin Naqshbandning o‘zi musiqani yo‘l vositasi sifatida qabul qilmagan, va men o‘z musiqamni uning amaliyotining davomi deb hisoblashni so‘ramayman. Men faqat bu so‘zlarni qanday eshitishim haqida gapiryapman.

«Shovqin o‘tar, sukunat qolar». Men daxlsiz bo‘lib qolmadim. So‘zlar hamon yaralaydi, tashvishlar charchatadi, asabiylik chalg‘itadi. Lekin endi odamlarsiz ham yashay olishimni isbotlashim shart emas. Men ular orasida qolaman, o‘z ishimni qilaman va ichimda Sen uchun joy saqlayman.