02
Yo‘ldagi Nur
Kim hech bo‘lmasa bir marta kechasi tog‘ serpantini bo‘ylab yurgan bo‘lsa, biladi: faralar yo‘lning bir necha metrini yoritadi va bu yuzlab kilometrga yetadi. Bir soatdan keyin keladigan burilishni ko‘rish shart emas. Hozirgisini ko‘rish kerak.
Yo‘ldagi nurni men shunday tushunaman. Bu butun yo‘lni yoritib yuboradigan projektor ham, uning oxiridagi mayoq ham emas: mayoqqa qarab yo‘l topiladi, lekin u qoyalardan ham ogohlantiradi, shunda undan ehtiyot bo‘lish kerak. Men uchun nur - kichik bir uchqun, sham, faqat keyingi qadamni qo‘yishga yetadigan. Men hech qachon yo‘l butunlay yoritilgan bo‘lishini orzu qilmaganman. Unda u bo‘ylab yurish qiziq bo‘lmay qoladi.
«Qorong‘u tun ichida / Bir uchqun paydo bo‘ldi». Uning atrofida aynan tunni qoldirgim keldi: haddan tashqari yorqin nur inson hali boshdan kechirishi kerak bo‘lgan savollarga javob berib qo‘ygan bo‘lardi. Mening hayotimda bunday uchqunlar oddiy ishlar orasida paydo bo‘lgan: tasodifiy so‘z, hali musiqaga o‘xshamagan musiqiy ohang. U haftalab yo‘qolib, yana qaytishi mumkin edi. Lekin bir kun endi hech narsani eshitmagandek bo‘lib yurishning iloji qolmadi.
«Yuragim yo‘lga chiqdi. Isming meni chaqirdi». Men uchun yo‘lga chiqish qarori bilan chorlov o‘rtasida ulkan farq bor. Qaror menga tegishli, chorlov esa - uchrashuv. Uni iroda kuchi bilan chaqirib bo‘lmaydi, xuddi o‘zingga sevishni buyurib bo‘lmagani kabi.
Nur oyatida shishaga solingan, tokchadagi chiroq timsoli bor: «nur ustiga nur». G‘azzoliy bu oyatga butun bir kitob - «Mishkot ul-anvor»ni bag‘ishlagan. U barcha nurlarda - ko‘z, aql, payg‘ambarlar nurida - yagona Manbaning aksini ko‘rgan. Boshqa bir oyatda esa yo‘lovchilarga «u bilan yuradigan nur» va’da qilingan. Men bu va’dada tayyor yo‘l xaritasini emas, balki keyingi qadam uchun nurni eshitaman.
Men o‘sha Nurni ko‘rdim demayman. Men tanlash va tanlov uchun javob berish zaruratidan xalos qilmaydigan, lekin hayotni noma’lum narsa oldidagi qo‘rquvga aylantirib qo‘ymaydigan uchqun haqida gapiryapman.
«Ey nur, yo‘l boshla». Oldinda hali qorong‘u, masofa yo‘qolgani yo‘q. Lekin men allaqachon yo‘lga chiqdim va chorlayotgan narsaga javob bera olishimni bilaman.